Suçun olası kastla ya da bilinçli taksirle işlenmesi nedeniyle indirim veya artırım, belirlenen temel ceza üzerinden yapılır.
Bir suçun temel şekline nazaran daha ağır veya daha az cezayı gerektiren birden fazla nitelikli hallerin gerçekleşmesi durumunda; temel cezada önce artırma sonra indirme yapılır.
Belirlenen temel ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı ve cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebeplere ilişkin hükümler ile takdiri indirim nedenleri uygulanarak sonuç ceza belirlenir.
Hapis cezasının süresi gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenir. Bir gün, yirmidört saat; bir ay, otuz gündür. Yıl, resmi takvime göre hesap edilir. Hapis cezası için bir günün, adlî para cezası için bir Türk Lirasının artakalanı hesaba katılmaz ve bu cezalar infaz edilmez.
Süreli hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı belirlenen sonuç ceza, otuz yıldan fazla olamaz.
Adlî para cezası hesaplanırken, cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler, gün üzerinden yapılır.
Adlî para cezası, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktarın çarpılması suretiyle bulunur.
Adlî para cezasının seçimlik ceza olarak öngörüldüğü suçlarda bu cezaya ilişkin gün biriminin alt sınırı, o suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az; üst sınırı da, hapis cezasının üst sınırından fazla olamaz.
Kanunda açıkça yazılmış olmadıkça cezalar ne artırılabilir, ne eksiltilebilir, ne de değiştirilebilir. (5237/Md.61)
Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adlî para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün beşyüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır. (5237/Md.63)
> Konuyla ilgili olarak oluşturulan kanuna uygunluk kriterleri :1. Kanunda açıkça yazılmamış ise, cezalar artırılmamış, eksiltilmemiş veya değiştirilmemiş olmalıdır. 2. Suç olası kastla veya bilinçli taksirle işlenmiş ise, indirim veya artırım belirlenen temel ceza üzerinden yapılmış olmalıdır. 3. Bir suçun temel şekline nazaran daha ağır veya daha az cezayı gerektiren birden fazla nitelikli hâl gerçekleşmiş ise, temel cezada önce artırma sonra indirme yapılmış olmalıdır. 4. Sonuç ceza belirlenirken, temel ceza üzerinden sırasıyla teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebepler ve takdiri indirim nedenleri uygulanmış olmalıdır. 5. Hapis cezasının süresi gün, ay ve yıl hesabıyla belirlenmiş olmalıdır. 6. Hapis cezasının süre hesabında bir gün yirmidört saat, bir ay otuz gün ve yıl resmî takvime göre belirlenmiş olmalıdır. 7. Hapis cezasının süre hesabında bir günün, adlî para cezasının hesabında bir Türk Lirasının arta kalanı dikkate alınmamış olmalıdır. 8. Süreli hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı verilen sonuç ceza otuz yılı aşmamış olmalıdır. 9. Adlî para cezası hesaplanıyor ise, cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine yönelik artırma ve indirimler gün üzerinden yapılmış olmalıdır. 10. Adlî para cezası tutarı, belirlenen sonuç gün ile kişinin bir gün karşılığı ödeyebileceği miktar çarpılarak hesaplanmış olmalıdır. 11. Herhangi bir suç için adlî para cezası seçimlik ceza olarak öngörülmüş ise, hesaba esas gün sayısının alt sınırı suç tanımındaki hapis cezasının alt sınırından az ve üst sınırı hapis cezasının üst sınırından fazla belirlenmemiş olmalıdır. 12. Hapis cezası verilmiş olan hükümlünün şahsi hürriyeti bu hüküm kesinleşmeden önce bir süre sınırlandırılmış ise, bu süre hükmolunan hapis cezasından indirilmiş olmalıdır. 13. Adlî para cezası verilmiş olan hükümlünün şahsi hürriyeti bu hüküm kesinleşmeden önce bir süre sınırlandırılmış ise, bu süre hükmolunan adlî para cezasından bir gün beşyüz Türk Lirası sayılarak indirilmiş olmalıdır. Dilerseniz bu konudaki uygulamayı denetleyebilirsiniz. > Denetim Formu